FB နဲ့ Social Civil War

FB နဲ့ Social Civil War

---

FB ဟာ ဒေါသထွက်မုန်းတီးတဲ့ posts တွေကို သန်ရာသန်ရာတွေဆီလိုရာဆွဲစုပြီးပို့ပေးနေတာကြောင့် လူတွေတဘက်စွန်းပိုရောက်ပြီး အမုန်းတွေပိုကြီးလာရတယ်..

--

ပိုလန်နိုင်ငံရေးမှာ FB ရဲ့ အဲဒီ Hate Algorithm စံနစ်ကြောင့် Social Civil war online လို့ခေါ်တဲ့ လူမှုအွန်လိုင်းပေါ်ကပြည်တွင်းစစ်ကြီးပေါက်ပွါးလာစေခဲ့တယ်လို့ဆိုကြတယ်..

--

FB ရဲ့အတွင်းသိဖေါ်ထုတ်သူ whistleblower "Frances Haugen" လူသိရှင်ကြားတင်ပြလိုက်တဲ့ FB Papers လို့ခေါ်တဲ့ FB အတွင်းသတင်းတွေနဲ့ ဇူကာဘတ်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအကြောင်းအစီရင်ခံစာမှာ ဒီအကြောင်းတွေကိုတိတိကျကျရေးထာတယ်..

--

FB ဟာ မြန်မာပြည်မှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ ရိုဟင်ဂျာအရေးမှာ လူထုအကြားအမုန်းပြန့်ပွါးမှုတွေကိုမတားဆီးနိုင်ခဲ့ပါဘူးလို့ဝန်ခံခဲ့ဘူးတယ်.. 

အဲ့နောက်ပိုင်း စစ်တပ် (ဗခမကမင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင်) နဲ့ မဘသ အကောင့်တွေကိုပိတ်ပြီးအရေးယူပြခဲ့တယ်.. 

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့အခြေအနေတွေကိုတကယ်တမ်းနားမလည်တဲ့ လူငယ်တချို့ကို FB teamမှာ ဆွဲခန့်ပြီးမြန်မာ posts တွေကိုစီစစ်ခိုင်းတယ်.. ဒီလူတွေထဲမှာ မြန်မာစာတောင်ကောင်းကောင်းမတတ်တဲ့သူတွေပါတယ်.. ဒီလူတွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ AI အခြေပြုစက်မှတ်တမ်းအသိဉာဏ်တုသတ်မှတ်ချက်တွေဖန်တီးပြီး ဝါးလုံးရှည်နဲ့သိမ်းကြုံး ban တာတွေ block တာတွေ အကောင့်ပိတ်ဒဏ်ပေးတာတွေဖြစ်လာတယ်..

---

ဒါတင်ဘယ်ကမလဲ..

နောက်ပိုင်းမှာ အာဏာရအစိုးရပါတီနဲ့ FB team ပူးပေါင်းပြီး တင်သမျှ Posts တွေကို scrutinize လုပ် စိစစ်ပါတယ်ဆိုတော့ .. 

သွားပါလေရော.. နိုင်ငံရေးအကွဲအပြဲတွေကို နိုင်ငံရေးဘက်လိုက်တွန်းထိုးပေးတဲ့အခြေအနေတွေအထိရောက်လာတယ်..

အနှစ်မရှိတဲ့အပေါ်ယံအရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေကြောင့်ဖြစ်တယ်..

---

ပိုဆိုးလာတာကေတာ့..

အခုမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ social media (FB) မှာဖြစ်နေတဲ့ ဒလန် ဆိုပြီးလှုံ့ဆော်သတ်ဖြတ်နေတာတွေ အကြမ်းဖက်မှုအားပေးနေတာတွေကတော့ဘယ်နေရာနဲ့မှမတူအောင်အလွန်အကျုးဖြစ်နေပါပြီ..

FB team အနေနဲ့ခါတိုင်းလို အပေါ်ယံကိုဘဲကြည့်ုပြီး AI စံနစ်ကိုသုံးမယ်.. Posts တွေမှာ ဒလန်ဆိုတဲ့ စာလုံးတွေ့တိုင်း ban မယ်ဆိုတဲ့အဆင့်လောက်နဲ့မရနိုင်တော့ပါဘူး..

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူမှုနိုင်ငံရေးအခြေခံကိုနားလည်တဲ့ မြန်မာစာသဘောကို ကျွမ်းကျင်တဲ့သူတွေနဲ့ စိစစ်ပြီး တဖြည်းဖြည်းချင်း AI စံနစ်ကပါမှတ်သားနားလည်လာအောင်လုပ်ယူမှရပါလိမ့်မယ်..

---

လက်ငင်းလုပ်သင့်တာကတော့..

Privacy ကိုယ်ရေးလုံခြုံမှုဆိုတာကိုအကြောင်းပြပြီး FB မှာ နာမည်ရင်းမဖေါ်တာကိုခွင့်မပြုသင့်ဘူး (ပုဆိုးခြုံ ထမီခြုံထဲကလက်သီး လက်ဝါးပြသူတွေသိပ်များလွန်းတယ်)

အကောင့်တုတွေကိုအကုန်ဖျက်ပစ်ရမယ်..

ဒါမှ တာဝန်မဲ့ရေးချင်တာရေးနေတာတွေ မြှောက်ထိုးပင့်ကော်လုပ်နေကြတာတွေကိုတားဆီးနိုင်မယ်..

---

အဆုံးမှာတော့..

Social media ဆိုတဲ့ FB ရဲ့မူလဝန်ဆောင်မှုရည်မှန်းချက်အတိုင်း FB ဟာ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနယ်ပယ်မှာ ..

-တဦးနဲ့တဦးတကယ်သိသူအချင်းချင်း

- သိသူတွေကနေတဆင့်နောက်ထပ်ဆင့်ပွါးပြီးမိတ်ဆွေဖြစ်လာကြသူအချင်းချင်း 

ဒီလူတွေအကြားမှာဘဲရင်းရင်းနှီးနှီး ပွင့်ပွင့်လင်းအသိတွေဖလှယ်ကြ ဆွေးနွေးကြတဲ့တကယ့်လူမှုကွန်ရက်တခုအဖြစ်ဆီကိုဘဲ ပြန်ကျုံ့သွားလိမ့်မယ်လို့မျှော်လင့်မိတယ်..

---

တနှစ်က အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်ကြားနာပွဲမှာ ဇူကာဘတ်ကို အထက်လွှတ်တော်အမတ်တယောက်ကမေးခဲ့တဲ့ရိုးစင်းတဲ့မေးခွန်းလေးတခုကိုပြန်ပြောပြမယ်..

What is Facebook?

"FB ကဘာလဲ"တဲ့ ..

သဘောကတော့ FB ဟာ သတင်းစာလား သတင်းဖြန့်ချီရေးလား ဗွီဒီယိုရုပ်ရှင်လုပ်ငန်းလား စီးပွါးရေးကြော်ငြာကုမ္ပဏီလား အရောင်းအဝယ်ကုမ္ပဏီလား ဘဏ်လုပ်ငန်းကုမ္ပဏီလား အလှုခံနဲ့အထွေထွေဝန်ဆောင်မူကုမ္ပဏီလား .. စသဖြင့်ပေါ့..

ဒီလိုလုပ်ငန်းသတ်သတ်မှတ်မှတ်ရှိမှ ဒီလုပ်ငန်းတွေနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ ကဏ္ဏအလိုက်စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေချမှတ်ပြီးထိန်းကျောင်းသွားနိုင်မှာဖြစ်တယ်..

---

လူမှုကွန်ယက်အမည်ခံပြီးအထိန်းအကွပ်မရှိအကုန်လျှောက်လုပ်နေလို့တော့ဘယ်ရမလဲ..

အဓိကကတော့.. 

တာဝန်မခံတဲ့ထင်ရာစိုင်းအပြောအဆိုလုပ်ရပ်တွေကိုမထိန်းနိုင်တော့ရင် အမုန်းတရားတွေပြန့်လာမယ်..

- Social Civil war လူမှုပြည်တွင်းစစ်တွေဖြစ်လာမယ်..

- Actual Civil war တကယ့်ပြည်တွင်းစစ်ကြီးတွေဖြစ်လာမယ်..

- လူမှုရေးဘောင်ကျော်ကျုးလွန်မှုတွေဖြစ်လာမယ်.. (encroachment of the social norms)

- ဘာသာတရားနဲ့ယုံကြည်မှုစံနှုန်းတွေပျက်ယွင်းလာမယ်.. (deterioation of religious and spiritual cutltures)

ကမ္ဘာကြီးပျက်သွားမယ်..

---

What a doomsday!

သန်းလွင်ထွန်း

၂၇ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၁